Наталия Турнова Мультимедиа Арт музейінде
Наталия Турнова Мультимедиа Арт музейінде. Алдымен суретшінің өмірбаянын еске түсірейік. Мен оны бір сұхбаттан оқып алдым. Балалық шағы Кабул мен Мьянмада өткен. Міне, осы жарқын, шығыстық бір түсті бояулар мен үйлесімдер қайдан шыққанын көріп тұрсыздар ма?
Өзінің алғашқы көркемдік зерттеулерін ол Матиссқа жатқызады. Әрине, мінеки, фовизмнің леп-леңі. Целковтікі сияқты шабыт көзі де сол. Қараңыздар, олардың портреттері тіпті ұқсас. Целков өз портреттерін «бет-әлпет» деп атайды. Шынында да, бұл толыққанды мағынасындағы портрет пе? Өйткені бұл портреттер дерлік жеке бастан айырылған, схемалық. Түстің қысқалығы форманың қысқалығымен қатар жүреді. Суретші артық ұсақ-түйек ақпарат бермейді, тек ең негізгісін ғана хабарлайды.
Фовизммен қатар Наталия Турнова неміс экспрессионизміне де таңғалады. Мүмкін, бір жерден Көк шабандоз да көрініс беретін шығар? Мұнда «Бубновый валет» мүшелерінің ізі де бар. Дегенмен Турнованың тұтас та өзіндік бейнелі жұмыстарында қандай да бір бағыттың ықпалын ажырату қиын. Әрине, өз заманы үшін оның стилі фигуративті өнерді жаңаша оқу болды, дәл әлем абстракциядан сәл шаршаған сәтте.
Картиналар шынында да өте үлкен. Монументалдылық сезімі содан. Фотосурет өкінішке қарай не кенептердің көлемін, не бояудың қалыңдығын (пастозность) бере алмайды, бірақ тікелей танысқанда полотнолар күшті әсер қалдырады. Турнова үшін тағы бір тән қасиет: икемділік пен мүсіндік, бұл өнер түрі үшін сирек қасиеттер, оның кескіндемесі сөзбе-сөз мүсінді еске салады.
Әсерлі. Мәні жағынан ауыр, даусыз қуанышсыз мұқаба-бет-әлпеттерге, күшті, үстем түстерге қарамастан, Турнованың «Салтанатсыз портрет» көрмесінен кейін көңіл-күй жеңіл. Массивті объектілер МАММ-ның басты залының үлкен ақ кеңістігін босатып жібергендей, өз салмағымен айналадағы барлық сылдырлаған дыбысты тыныштандырады. Ал сен олармен бетпе-бет қаласың.
Ал егер қашықтап, бүкіл залға көз жіберсең, экспозицияның әртүрлі деңгейдегі шешімі қаншалықты орынды екенін түсінесің. Әдемі әрі күшті: көрме жағымды танысу сезімін қалдырады. Ойлап көрсеңіз, жақында ғана Турнованың шығармашылығы бір шетте, көпшілікке көзге түспейтін еді, ал небәрі бірнеше жылда осындай табыс.
Суретшіге және ұйымдастырушыларға алғыс пен құттықтау
