Римдегі Траян бағанының жанында үркіп кеткен аттар Джакомо ван Линттің картинасында
Әдебиет мұғалімің айтқандай, «Остапты ала жөнелді»
Джакомо ван Линттің Римдегі Траян бағанының түбіндегі осы жанрлық көрінісін жақсы көремін. Аттар үркіп кетті, енді айдаушының көмегінсіз тоқтай алмайды. Бірақ арбакештер орнында жоқ. Біреуі жолға құлап түскен, екеуі құтырына шапқаннан қазірдің өзінде қисайып кеткен каретаның соңынан жүгіріп келеді, ал каретадан жолаушыны көреміз. Бәлкім, қандай да бір текті ханым, күндізгі іс-сапарда қирап қалуды мүлде жоспарламағаны көрініп тұр.
Алаңдағы халық немен әуре екеніне қарайықшы? Төрт тарапқа тырағайлап қашып барады. Ең ақылдысы Траян бағанының қоршауынан асып түсіп үлгерген. Ерлер аттарды тоқтатамыз деп, жолына тұра қалып, қалпақтары мен плащтарын бұлғаңдатады. Ит орнынан атып тұрып, шәуілдейді. Әйел қызын жетектеп, қорыққанынан зәресі кетіп қашады. Жұрт терезелерден телміре қарайды. Тар көшелерден өтіп бара жатқандар шуға қарай бас сұғады. Бір жұп соңы немен бітетінін тезірек көрсек деп асығып барады.
Оқиға XVIII ғасырдың ортасында өтіп жатыр, Траян форумы әлі кедейлерге арналған тұрғын үйлер мен қоғамдық ғимараттармен тығыз құрылыстанған. Олар толықтай емес, тек ішінара XX ғасырда бұзылады, сонда археологиялық қазбалар жер астынан бағаналары, қирандылары мен көне ғимараттардың іргетастары бар тарихи жердің едәуір бөлігін босатады.
