Рим Папасының шоқынған кез келген католик-қарапайым адам, оның ішінде әйелдер де, Ватикан департаменттерін басқара алады деген қаулысына қатысты: жаңа апостолдық конституцияда Папа, епископтар және өзге де діни дәреже алғандар деп басталатын кіріспе бар…
Бұл шынымен де католик шіркеуінің мыңжылдық іргетасын төңкеріп жібереді. Жаңа конституцияда католик-қарапайым адамдардың Курияның басшылық қызметтерінде болуы қажет екені айтылады, себебі олар отбасылық өмір мен әлеуметтік шындықты жақсы біледі. Әйтеуір діни қызметкерлер басқа шындықта өмір сүреді дейсіз бе? Ал олай болса да, олар соншалықты сезімсіз әрі жүрегі қатаң бола ма, әлемдік шындық олардың түсінігінен тыс қалатындай?
Франциск шешімі күтпеген жай болды ма? Жоқ сияқты. Ватиканның Мемлекеттік хатшылығында жоғары лауазымды алғашқы әйел итальяндық қарапайым адам Франческа Ди Джованни болды. Заңгер ол 1993 жылдан бастап Ватиканның байланыс істерімен айналысып, 2020 жылы Мемлекеттік хатшылықтың Мемлекеттермен қатынастар бөлімі хатшысының орынбасары болды.
Алайда әлі 2018 жылы Ватиканның экономика департаментінің басшылығына әйел адам ұсынылған болатын. Өткен жылы әйел адам алғаш рет Ватикан губернаторлығының Бас хатшысы қызметін атқарды. Осылайша итальяндық монахиня Раффаэлла Петрини папалық мемлекеттегі ең жоғары лауазымды әйел болды. 2019 жылы итальяндық монахиня, Папалық педагогикалық факультеттің саяси экономия профессоры Алессандра Смерилли әділеттілік пен бейбітшілік мәселелерімен айналысатын Ватикан даму бөлімі хатшысының уақытша қызметін атқарды. Сол кезде француз әйелі Натали Беккар бірнеше жыл сайын өтетін әлем епископтарының жиналыстарын дайындайтын Епископтар синодының хатшысы орынбасары болды. Ватикан ресурстарының пайдаланылуын қадағалайтын Экономикалық кеңес құрамына алты әйел енгізілді.
Қазіргі уақытта апостолдық конституцияда «кез келген сенуші Курия бөлімін немесе органын басқара алады» деген ғана емес, бұл адамның біліктілігі жеткілікті екенін Папа шешсе ғана деген түзету бар. Дегенмен, бұл ескертудің жақын арада маңызы жойылып кетуі де мүмкін, кім білсін. Қазірдің өзінде сарапшылар діни тәртіпке жауап беретін арнайы өмір бөлімін монахиня басқара алады дейді, бірақ әзірге оны кардинал басқарып отыр.
Егер біреу мені әйелдердің Ватикан құрылымдарында жоғарылауын сынаушы деп есептесе, қазір болып жатқан өзгерістер көбіне сән үшін жасалған, жағдайға бейімделген сипатта екенін және Франциске прогрессивті бейне беруге арналғанын айтқым келеді. Мұндай леп шіркеуде бірдеңе жаман жайттан назар аудару керек болған сайын пайда болып отырған. Ал 2020 жылдан бері жақсы жаңалықтар анық әлдеқайда аз болды. Әйелдерді тағайындаудың бәрі көпшілікке әсер қалдыруға бағытталған қадамдар ғана, олар бір миллиардқа жуық католик әйел үшін шынымен маңызды, репродуктивті диктат пен контрацепциялық шектеулер тақырыбына байланысты мәселелердің шешілуін кейінге ысырады.
Әйелдерді ең алдымен қайда шақырды? Римдік-католик шіркеуінің ең ескірген және даулы Қаржы басқармасына, онда тәртіп орнату қашаннан бері керек болатын. Бірдеңе дұрыс болмай қалса, ешкім таңғалмайды, бірақ жаңа тағайындаулардың өзінсіз де барлық әкімшілік ресурстар дәл осы бағыттағы қызметті тұрақтандыруға жұмсалады. Тек бұл ғана емес, басқа департаменттерде де әйелдер ер адамдардың шешуші дауыстарын тартпай шешім қабылдай алмайды және көбіне кеңесші құрылымдарға кіреді.
