«Қытай шейіттері соборы» иконасы 1900 жылы Пекинде ихэтуандар бүлігі кезінде шейіт болған православтарды дәріптейді

XX ғасырдың басында Пекинде бірнеше жүз православ тұратын, олардың барлығына дерлік шетелдік араласуға қарсы ихэтуандар көтерілісі кезінде өлтірілді. Көтеріліске бірнеше он мың адам қатысты. 1900 жылғы маусымда Пекинде және оның төңірегінде шетел азаматтары мен дипломаттарды жаппай өлтіру басталды, христиан храмдарын, миссияларын, мектептерін, госпитальдары мен үйлерін қиратып, сенушілерді, соның ішінде христиан дінін қабылдаған қытайларды да өлтіре бастады: оларды азаптап, бас тартуды және христиан рәміздерін таптауды талап етті.

Ең сұмдығы «Пекиндегі Варфоломей түні» болды: 1900 жылғы 23-тен 24 маусымға қараған түні «ихэтуандар» барлық пекиндік христиандардың үйлеріне шабуыл жасады, тұтас отбасыларды тура мағынасында қырып, тұрғын үйлеріне қамап тірідей өртеді, бастарын шауып, таяққа жығып өлтірді. Таңға қарай әртүрлі конфессиядағы шамамен 30 мың христиан өлтірілді.

Ресей рухани миссиясы екі храмымен, кітапханасымен, мектебімен және панасыздар үйімен бірге толықтай қиратылды. Құрбандардың арасында кемінде 222 православ христиан болды, оның ішінде орыс ер адамдар, қарттар, әйелдер мен балалар. Бірақ одан да көп адам о дәрежеде мүгедек етілгені сондай, оларды танып білу мүмкін болмады. Православ діни қызметкері әке Митрофан, оның әйелі, келіні және балалары шейіт болды.

Алайда қуғын-сүргін таңертең тоқтаған жоқ, 24 маусымнан кейін де жалғасты. Нәтижесінде Пекиндегі шетел азаматтарының ішінен тек Елшілер кварталының аз ғана тұрғындары аман қалды.

Қытай шейіттерін Ресей православ шіркеуі 1902 жылы жергілікті құрметтелетін әулиелер ретінде канонизациялады. Сол кезде олардың иконасы салынып, арнайы қызмет жазылды. «Діни қызметкер-шейіт Митрофан пресвитерді және онымен бірге 1900 жылы Пекинде шейіттік тәж киген көптеген азап шеккен шейіттерді» шіркеу бойынша жалпы құрметтеу 2016 жылы белгіленді.