КСРО-ның батыс өңірлерінен мұражай коллекцияларын эвакуациялау Ұлы Отан соғысының алғашқы күндерінен басталды
КСРО-ның батыс өңірлерінен мұражай коллекцияларын эвакуациялау Ұлы Отан соғысының алғашқы күндерінен басталды. Жаудың екпінді шабуылы мен неміс басқыншыларының тарих және мәдениет ескерткіштерін қиратқанының үрейлі көріністері басқа шығар жол қалдырмады. Мұражайларды шұғыл түрде рельске қойып, елдің тыл өңірлеріне жөнелту керек болды. Мұражай құндылықтарын орау, тасымалдау және сақтау үлкен еңбекті, адалдықты, ал кейде ерлікті талап етті: өнертанушылар мен ғылыми хатшылардан бастап сақтаушылар, бақылаушылар және жас мамандарға дейінгі мұражай қызметкерлері жақындап келе жатқан ұрыс қимылдарының, соғыс сасқалақтығының және тапшылықтың ауыр жағдайында тәулік бойы еңбек етті.
Мамыр айынан бері Пушкин мұражайында Мемлекеттік бейнелеу өнері мұражайы қызметкерлерінің ерлігіне арналған көрме өтіп жатыр. Онда мұражайшылардың сынған шыны плафонның астында кескіндемені, мүсінді, жиһазды және залдардың өзін қалай құтқарғаны баяндалады. Экспозиция соғыс жылдарындағы мұражай өмірінің шежіресін береді және ежелгі вазаларды, мүсіндерді, ұлы шеберлердің картиналарын сақтап қалған мұражай қызметкерлерінің естеліктері мен хаттарынан үзінділерді, сондай-ақ егжей-тегжейлі фотоқұжаттарды қамтиды. Басты назар фотограф Николай Свищов-Паоланың суреттеріне аударылған: оның объективіне қираған залдар, реставраторлардың жұмысы және соғыстан кейінгі алғашқы көрмелер түскен.
Көрменің бірінші бөлімі соғыстың басында коллекцияларды құтқаруға арналған: сол кезде 100 мыңнан астам зат Новосибирск пен Соликамскіге жеткізілді, ал тасымалдауға келмейтін коллекция бөлігі жертөлелерге жасырылды. Екінші бөлім соғыс жылдарындағы мұражай өмірі туралы: ғылыми қызмет, дәрістер, тіпті балалар таңғы ойындары. Көрменің үшінші бөлімі мұражайды бомбалау кезінде болған қираулар мен одан кейінгі қайта түлеуге жарық түсіреді: коллекциялар Мәскеуге 1944 жылы қайта бастады оралуға
