Деларош салған Наполеонның Сен-Бернар асуынан өтуі және жол көрсетушінің сыйақысы

Наполеонды Альпіден өтіп бара жатқан күйінде көбіне Жак-Луи Давид портретіндегідей елестетеді: ақ айғырдың жалына міне шыққан паң салт атты.

Наполеон қайтыс болғаннан кейін отыз жылдан астам уақыт өткенде салынған Деларош картинасында сол кездегі Бірінші консул Альпі арқылы өтетін ең қысқа жол — Сен-Бернар асуынан өтіп бара жатыр: мақсаты — Италиядағы австриялық әскерді күтпеген жерден басып қалу.

Давидтің сол тақырыптағы, насихат тұрғысынан мұқият ойластырылған, драмаға толы картинасы Наполеон тірі кезінде, оның тапсырысымен салынған. Әрине, Бонапарттың өз қырағы бақылауымен: ол өзін Сен-Бернардтан дәл атпен, Ұлы Карл сияқты етіп бейнелеуді талап етті. Ал Деларош оның орнына тарихшы Адольф Тьердің 1845 жылы жарияланған баяндамасына сүйенуді жөн көрді.

Міне, азаматтық киім киген Наполеон көзі жабық қашырға мініп келеді, қашырды жергілікті шаруа жетектеп барады.

Наполеон жол көрсетушіден Альпіден өтуге көмектескені үшін не қалайтынын сұрағанда, ол 22 жасында тілейтіні тек қарапайым бақыт екенін айтты: жақсы үй, шағын табын ірі қара мен қой және сүйген қызына үйленуге көмектесетін басқа да нәрселер.

Осы қарапайым арманға тәнті болған Наполеон шаруаға сол заман үшін көлемді байлық — 60.000 франк беруге бұйрық етті. Бірақ кейін шаруаның Наполеонды алдағаны белгілі болды: шын мәнінде ол бұрыннан үйленген, үйі бар және жасы 27-де екен. Сонда көңілі қалған Наполеон сыйақыны 1200 франкке дейін қысқартты.