> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Уайт-Сэндс паркіндегі Солтүстік Америкадағы ең көне адам іздерінің жасы нақтыланды
- URL: https://theparnassian.com/kk/v-natsionalnom-parke-uait-sends-v-niu-meksiko-sokhranilis-otpechatki-chelovecheskikh-nog-kotorye-uchionye-schitaiut-drevneishim-svidetelstvom-prisutstviia-liudei-v-severnoi-amerike/
- Published: 2026-10-18T15:40:43.000Z
- Updated: 2026-10-18T16:00:27.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Археология, География, Ғылым, Табиғат

Нью-Мексикодағы Уайт-Сэндс ұлттық паркінде адам аяғының іздері сақталған, оларды ғалымдар Солтүстік Америкада адамдардың болғанының ең көне айғағы деп санайды. Жаңа зерттеу олардың жасын нақтылады: 23,5-тен 21,7 мың жылға дейін. Бұл уақыт соңғы мұзды максимумға, яғни мұздықтардың ең кең таралған кезеңіне сәйкес келді.

Зерттеуді Аризона университетінен Джессика Тирни және АҚШ Геологиялық қызметінен Кэтлин Спрингер басқарды. Ғалымдар қазбадағы тозаңды, өсімдік жапырақтарының балауызындағы сутегі изотоптарын және шөгінділердің химиялық құрамын зерттеді. Олар қабаттарды шамамен 50 жылға дейінгі дәлдікпен мерзімдеді. Сол кезде орташа температура шамамен 10 °C болған, ал қазір 16 °C-қа жақын. Бұл аумақтағы қылқан жапырақты орман жусанды және емен өсетін далаға ауысты. Гренландия мұз ядроларында да тіркелген бір күрт жылыну кезінде қарағайлы орман 100 жыл ішінде пиньон мен арша ормандарына орнын берді, ал жер қатты құрғап кетті. Қазіргі парктің басым бөлігін алып жатқан Отеро көлі біртіндеп таяздап, жалпақ тұзды ойпатқа айналды.

Адам іздерінің жанында мамонттардың, алып жалқаулардың және үрейлі қасқырлардың табан іздері де сақталған