> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Британ мұражайында АҚШ туралы өте қызықты көрме ашылды
- URL: https://theparnassian.com/kk/v-britanskom-muzee-otkryli-ochen-interesnuiu-vystavku-o-ssha/
- Published: 2026-07-04T19:37:01.000Z
- Updated: 2026-10-01T06:09:53.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Хабарландырулар, Лондон, Мұражайлар, Қоғам, Этнография

Британ мұражайында АҚШ туралы өте қызықты көрме ашылды. Бірақ бұл Америка Құрама Штаттарының 250 жылдық мерейтойына арналған салтанатты мадақ емес, көптеген байырғы халықтар Америка тәуелсіздігіне мүлде қуанбағаны туралы көрме.

Declaring Independence: USA 250 көрмесі шағын болса да, оның тезисі өте қызықты. Мәселе тек тәуелсіздік тарихынан әдетте сызып тасталатын байырғы халықтарға сөз, дәлірек айтсақ, мұражай витринасынан орын берілгенінде ғана емес. Кураторлар, мысалы, үнді жерінде жүрген соғысқа назар аударады.

Шынында да, байырғы халықтар үшін 1776 жылғы 2 тамызда Декларацияға қол қою еш те азаттық болған жоқ. Иә, сол кезде Американың байырғы тұрғындарының бір бөлігі революционерлер жағына шықты, бірақ көпшілігі барлық жағдайда Британия жағын таңдады. Басты себеп үнді жері жөніндегі дау болды. 1763 жылы Жетіжылдық соғыстан кейін қарызға батқан тәж колонистерге Аппалачидің батысына қоныстануға тыйым салды, және осы тыйымға Джордж Вашингтон мен Бенджамин Франклинді қоса алғанда колонистер қатты қарсы болды. Яғни революцияға итермелеген себептердің бірі үнді жерлерін басып алуға деген ниет еді.

Экспонаттар арасында үш дипломатиялық сыйлық бар. Бірінші: 1777 жылы Пол Ревир ойып жазған, британдықтарға қарсы одақтастық белгісі ретінде Вабанаки конфедерациясына сыйға тартылған күміс «Вашингтонның бейбітшілік медалі». Бір жағында сол кездегі Континенталдық армияның қолбасшысы жас Вашингтон бейнеленген, екінші жағында колонна, колониялар санына сәйкес 13 қол және етегінде үндістің тұлғасы бар. Кейін медальді британ әскері тәркілеп, ІІІ Георгқа тапсырған. Демек, бұйым қақтығыстың үш тарапының да қолынан өткен болып шығады.

Екінші экспонат: Нортумберленд герцогі мохок көсемі Джозеф Брантқа сыйлаған темекі түтікше-томагавк. Джозеф Брант бастаған мохоктар Британия үшін соғысты. 1783 жылғы Париж бітім келісімі бойынша Британия АҚШ-қа Ұлы көлдердің оңтүстігіндегі барлық жерді берді, сөйтіп мохоктардың қазіргі Нью-Йорк штатындағы Мохок өзені алқабындағы отаны жаңа американдық шекаралардың ішінде қалды. Сонымен бірге мохоктардың өздері жеңілген де, келісімге қатысушы да болған жоқ. Жоғалтқан отанының орнына Тәж оларға Канададан, Онтариодағы Гранд өзені бойынан жер бөлді, ол жерде бүгінге дейін ең ірі ирокез резервациясы Six Nations of the Grand River бар.

Үшінші экспонат: келісімдерді бекіту үшін қолданылған белдіктердің қатарынан леналердің вампум белдігі. Бұл белдік леналердің 1712 жылы Ходеносауни конфедерациясымен жасасқан бейбіт келісімін белгілейді. 1778 жылы леналер байырғы ұлттар арасында бірінші болып революционерлермен ресми шарт жасасты.

Көрме кезінде үш затқа Сассекс декларациясы қосылады: бұл түпнұсқадан өзге Тәуелсіздік декларациясының жалғыз қолжазба көшірмесі, оны он жыл бұрын Батыс Сассекс мұрағатынан тапқан.

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_20912@04-07-2026_22-37-01.jpg)

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_20913@04-07-2026_22-37-01.jpg)

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_20914@04-07-2026_22-37-01.jpg)