> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Дюбуа коллекциясындағы ұлу қабығындағы зигзаг ең көне гравюра деп танылды
- URL: https://theparnassian.com/kk/v-1891-godu-gollandskii-vrach-ezhen-diubua-nashiol-na-beregu-reki-solo-na-ostrove-iava-cherepnuiu-kryshku-sushchestva-kotoroe-on-nazval-pitekantropom-i-obiavil-perekhodnym-zvenom-mezhdu/
- Published: 2026-11-16T20:10:20.000Z
- Updated: 2026-11-16T20:30:38.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Археология, Мұражайлар, Ғылым, Палеонтология

1891 жылы голландиялық дәрігер Эжен Дюбуа Ява аралындағы Соло өзенінің жағасынан питекантроп деп атаған және маймыл мен адамның арасындағы өтпелі буын деп жариялаған тіршілік иесінің бас сүйегінің күмбезін тапты. Бүгінде бұл олжа Homo erectus түріне жатқызылады. Сүйектермен бірге Дюбуа тұщы су моллюскаларының бақалшақтарын да жинады, ал оның бүкіл коллекциясы жүз жылдан астам Лейдендегі табиғи тарих мұражайында сақталды.

2007 жылы австралиялық аспирант Стивен Манро көне адамдардың мекендеген ортасын қазба моллюскалар арқылы зерттеп жүрді. Лейденде ол Дюбуа коллекциясындағы бақалшақтарды суретке түсіріп, солардың бірінен сызылып салынған зигзагты көрді. Кейін ол 298-нөмірлі суретті көргенде орнынан құлап кете жаздағанын еске алды. Алғашында Манро бұл өрнекті мұражай сақтаушыларының бірі әзілдеп қалдырған шығар деп ойлап, бұл туралы голландиялық археолог Жозефина Йоордэнске жазды.

Тексеру жеті жылға созылды. Басқа бақалшақтардағы тесіктер Тринил тұрғындарының моллюскаларды әрқашан бір жерінен, яғни бақалшақ бұлшық еті қақпаққа бекитін тұстан ашқанын көрсетті, ал ол үшін оның құрылысын білу қажет болды. Бір бақалшақты олар егеп, тегістеп, кесетін құрал ретінде пайдаланған. Қабаттың жасын зерттеушілер 430-540 мың жыл деп анықтады.

Ал 2014 жылы топ нәтижелерін Nature журналында жариялады, соған сәйкес бақалшақтағы зигзаг белгілі ең көне гравюра болып шықты, оны Homo sapiens емес, Homo erectus жасаған.

Бұған дейін бейнелеу әрекетінің ең көне үлгісі деп оңтүстікафрикалық Бломбос үңгіріндегі, жасы шамамен 100 мың жыл болатын торлы өрнегі бар охра кесегі саналып келген. Тринилдегі бақалшақтан кездейсоқ табылған гравюра одан шамамен бес есе көне болып шықты

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/11/file_587.jpg)

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/11/file_588.jpg)

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/11/file_589.jpg)