> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# 1960-жылдардағы цемент Стоунхендж тастарын бұзады, 2021 жылы оны әк ерітіндісімен ауыстырды
- URL: https://theparnassian.com/kk/tsementnyi-rastvor-kotorym-zapolnili-treshchiny-v-gorizontalnykh-kamniakh-stounkhendzha-v-1960-kh-mozhet-privesti-k-ego-razrusheniiu/
- Published: 2022-08-10T18:26:29.000Z
- Updated: 2026-10-02T19:07:30.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Археология, Сәулет, Мұра, Ғылым

1960-жылдары Стоунхенджнің көлденең тастарындағы жарықтарды толтырған цемент ерітіндісі оның қирауына әкелуі мүмкін. Қалпына келтіру жұмыстарынан 60 жыл өткен соң ауа өткізбейтін цементтің ылғалдың жиналуына, ал ылғал қатып, еріген кезде тас блоктардың бұзылуына алып келетіні белгілі болды. 2021 жылдың қыркүйегінде цемент алынып тасталып, оның орнына əк ерітіндісі қолданылды, мәселе шешілуі тиіс, бірақ көп жылғы бүлдіруші әсерден кейін тастардың тағдыры күмәнді. Бұрынғы араласулар да із-түзсіз өткен жоқ: 1963 жылы сыртқы шеңбердің бір тасы құлады, ал бұл 1958-59 жылдардағы қалпына келтіруден кейін болды, сол кезде 161 жыл бойы жерде жатқан тас және тағы тоғыз тас көтерілген еді. Ол көрші тасты орнату кезінде зақымданып, басқа мегалиттердің қозғалысы басталды. 1964 жылы барлық тастарды бетонмен құю туралы шешім қабылданды. Егер барлығы қайтадан құлай бастаса, жаңа тастар қойып, бәрін қайта жинауға болады, бірақ сонда ерте ме, кеш пе түпнұсқа кромлехтен тек ол тұрған жер мен орталықтағы, осы уақыт ішінде ешкім қозғауға бата алмаған блоктар ғана қалады

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_7253@10-08-2022_21-26-29.jpg)