> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Темір бетперде туралы еске аласыздар ма?
- URL: https://theparnassian.com/kk/pomnite-zheleznuiu-masku/
- Published: 2021-11-19T08:23:21.000Z
- Updated: 2026-10-01T06:24:09.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Монархиялар, Бақылаулар, Әдет-ғұрып, Париж

Темір бетперде туралы еске аласыздар ма? Бүгін құпия тұтқынның қайтыс болған күні. Ол отыз жылдан астам уақыт бойы француз түрмелерінде түрлі есімдермен жасырылып, басқалармен қарым-қатынастан дерлік шеттетілді және бетін де, кім екенін де ашқан жағдайда сол сәтте өлім жазасына тартылу қаупімен үнемі бетперде киіп жүрді.

Бетперде туралы XVIII ғасырдың өзінде-ақ көп жазылды. Вольтер тұтқынның темір бетперде киіп жүргенін бірінші болып айтты, бірақ кейбір шынайы куәгерлер оның барқыттан жасалғанын көрсеткен. Француз тәжі 34 жыл бойы тіпті түрме күзетшілерінен жасырған адамның кім екені әлі күнге дейін жұмбақ күйінде қалып отыр: ол XIV Людовиктің некесіз туған ұлы болды ма, әлде Оливер Кромвельдің ұлы ма, бәлкім, XIV Людовиктің нағыз әкесі ме, әлде герцог Франсуа де Бофор, болмаса кардинал Мазарини немесе Англия королі II Карлдың заңсыз ұлы ма. Жұмбақ нұсқалардың бірі тұтқынды Ұлы елшілік кезінде тұтқынға түскен нағыз І Петр деп атайды

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_5448@19-11-2021_11-23-21.jpg)