> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Этрусктер бір жүзім сортын ғасырлар бойы клондаған болып шықты
- URL: https://theparnassian.com/kk/okazyvaetsia-etruski-klonirovali-odin-sort-vinograda-stoletiiami/
- Published: 2026-06-16T19:46:59.000Z
- Updated: 2026-10-01T06:10:00.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Археология, Ғылым, Табиғат

Этрусктер бір жүзім сортын ғасырлар бойы клондаған болып шықты. Әрі ол ақ жүзім еді.

Кьянтидегі этруск-рим Цетамурасында жартасты қиып жасалған құдықтардың түбінен табылған жүзім дәндері зерттелді. Зерттеуге енген дәндердің көбі б.з.д. 300 жылдан б.з. 300 жылына дейінгі кезеңге жататыны және бір сортқа тиесілі екені анықталды. Дәндердің төрттен бірінен астамы генетикалық жағынан бірдей болып шықты және кемінде 362 жыл бойы өзгеріссіз сақталған.

Мұның артында әрбір жүзім өсірушіге белгілі жүзім бұтасын көбейту технологиясы тұр: оны вегетативті жолмен бөледі, будандастыруға жол бермейді, бұл әдіс бүгінде де қолданылады. Генетикалық талдау арқылы түсі де анықталды: 92% ықтималдықпен бұл ұзақ өмір сүрген клон ақ жидек берген.

Бүгінде Кьянти дегеніміз қызыл Санджовезе, ал біздің заманымыздың табалдырығындағы ғасырларда мұнда тек ақ сорт өсірілген.

Орталық Италияны римдіктер жаулап алғаннан кейін бұл өңірде жаңа сорттар пайда болады. Сонымен бірге этрусктердің ақ жүзімі Франция оңтүстігінің жүзіміне туыс болып шығады. Демек, римдіктер шарап жасауды стандарттау үшін сауда желісін құрған.

Цетамурадағы тағы бір сорт бүгінде де Орталық және Шығыс Еуропада өсетін жүзіммен байланысты, соның ішінде Словениядағы 400 жастағы, әлі күнге дейін жеміс беріп келе жатқан жүзім бұтасымен