> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Тит термасынан табылған б.з.б. ІІ-І ғасырлардағы, серігінің қолын тістеп алған жігітті бейнелейтін римдік мәрмәр мүсін алғашында «Каннибал» деген атпен белгілі болған
- URL: https://theparnassian.com/kk/naidennaia-v-termakh-tita-rimskaia-mramornaia-figura-ii-i-vv-do-n-e-izobrazhaiushchaia-iunoshu-kotoryi-kusaet-ruku-svoego-tovarishcha-snachala-byla-izvestna-pod-nazvaniem-kannibal/
- Published: 2023-09-12T11:19:53.000Z
- Updated: 2026-10-01T06:20:10.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Археология, Өнер, Мұражайлар, Бақылаулар, Рим

Тит термасынан табылған б.з.б. ІІ-І ғасырлардағы, серігінің қолын тістеп алған жігітті бейнелейтін римдік мәрмәр мүсін алғашында «Каннибал» деген атпен белгілі болған. Бір адам екінші адамды тістеп жатса, ол каннибал болмағанда кім?

Бірақ 1760 жылы неміс өнертанушысы Иоганн Винкельман оны асық ойнаушылар мүсін тобының бөлігі деп атрибуциялады. Мүсінді мұқият тазалаған кезде, тістеліп жатқан қолдан асық табылды.

Мәрмәр мүсіннің қолында қысылып тұрған тұяқты жануардың асық жілігі сүйек ойынының басты атрибуты болып табылады. Бұл ойын көптеген ежелгі мәдениеттерде түрлі атпен белгілі, бірақ ережелері өзгермей дерлік сақталған. Римде бұл ойынды astragalus немесе tali деп атаған. Оны мыңдаған жылдан кейін де дүниенің қай түкпірінде болса да дәл солай ойнаған.

Менің балалығымда бұл ойынды «мослы» немесе «асық» деп атайтын. Әр ойыншы өз асықтарының жиынтығымен келетін, олар boyалған, аппликациямен безендірілген, сыммен шырмалған немесе тіпті қорғасынмен толтырылған болуы мүмкін еді. Асықтар кон басында ерекше тәртіппен қатарға тізіліп, ойыншылар кезекпен оларды ұратын, сөйтіп қарсыластарының асықтарын өз меншігіне ұтып алатын. Ойын өте эмоциялы әрі шиеленісті: біріншіден, ортада нағыз құнды мүлік тұр, екіншіден, ойында түрлі алаяқтық тәсілдері болады, сондықтан бір-біріңді екі көзді төрт қылып бақылап отыру керек. Ойын алаңында төбелес те болып қалуы ғажап емес. Немесе біздің жағдайдағыдай, қолды тістеп алу да бар.

Бұл мүсін тобын Плиний сипаттаған. Түпнұсқасы Поликлетке тиесілі деп есептеледі.

1768 жылы мүсін Англияға түсті. Қазір Британ мұражайында тұр.

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_9732@12-09-2023_14-19-53.jpg)

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_9733@12-09-2023_14-19-53.jpg)

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_9734@12-09-2023_14-19-53.jpg)

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_9735@12-09-2023_14-19-53.jpg)