> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Кімнің менің ғылыми жұмысымды бақылаудан әлі жалықпағаны болса, осы тақырыпқа қатысты соңғы кездегі екі қызықты мақала туралы айтып берейін
- URL: https://theparnassian.com/kk/komu-ne-nadoelo-sledit-za-moei-nauchnoi-rabotoi-rasskazhu-o-dvukh-nedavnikh-interesnykh-statiakh-na-moiu-temu/
- Published: 2026-07-11T18:31:14.000Z
- Updated: 2026-10-01T06:09:51.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Археология, Бақылаулар, Ғылым, Палеонтология

Кімнің менің ғылыми жұмысымды бақылаудан әлі жалықпағаны болса, осы тақырыпқа қатысты соңғы кездегі екі қызықты мақала туралы айтып берейін. Біріншісінде, автор Бен Поттер, палеоиндеецтер мегафауна мамандары болған және мамонттардың ізімен Аляскадан Патагонияға дейін жүрген деп айтылады. Мұнда, жалпы алғанда, ешқандай сенсация жоқ.

Ал екінші мақала, сол күні жарияланған, атақты ғалымдар Метин Эрен, Дэвид Мельцер және Джон Спет жазған, кловис ұштықтары хоботтылардың сүйектерімен қатар жатқан он бес ескерткіштің біреуінде де аңшылықтың өзіне дәлел жоқ дейді.

Дәлел қарапайым: бірде-бір ұштық мамонттың сүйегіне қадалып қалған күйде табылмаған. Ал сүйектердегі союдан қалған іздерді аңшылықтан қалған іздерден ажырату іс жүзінде мүмкін емес. Мамонт өлексесінің көлемін елестетсек, оны адамдар өлтірді ме, әлде тундрада әлдеқашан өліп жатқанын тапты ма, бәрібір түсінікті: мұндай алып бүкіл тайпаны бір ай бойы асырайды. Бірақ одан әрі авторлар кловистік қоныстану теориясы үшін маңызды олжалардың бірін, «Анзиктегі баланы» еске алады. Оның сүйектеріндегі изотоптар азоттың өте жоғары мөлшерін көрсеткен, яғни бір жарым жасар сәбидің анасы ең жоғарғы жыртқыш сияқты қоректенген. Осыған байланысты Эрен адам ағзасы мұншама ақуызды қорыта алмайды деп байқайды және болжамды қайнар көзді ұсынады: өлекседегі шыбын дернәсілдері, оларда азот дәл қажетті мөлшерде.

Демек, Америка құрлығын ашқандар мамонттардың соңынан оларды аулағандықтан жүрмеген болуы мүмкін, олар плейстоцендік мегафауна өкілдерінің шіріп жатқан етіндегі құрттарды жеуге маманданған болып шығады. Бұл жаңалық ізашарлықтың өзінің маңызын кемітпейді, тек қоректену туралы жаңа түсінік қана, ол, әрине, мұражай диорамаларында нашарлау көрінер