> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# 1649 жылғы Соборное уложение бойынша ар-намысқа тию үшін жазалар, айыппұлдан қамшыға дейін
- URL: https://theparnassian.com/kk/k-slovu-o-rossiiskom-pravosudii/
- Published: 2018-09-25T07:56:29.000Z
- Updated: 2026-10-02T19:00:40.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Мұрағат, Әдет-ғұрып, Қоғам

Ресей сот төрелігі туралы айтқанда. 1649 жылғы Соборлық қаулыға (Соборное уложение) сәйкес, абыройға нұқсан келтіру істері бойынша тек ақшалай айыппұл ғана емес, сондай-ақ түрмеге қамау немесе дене жазасы да тағайындалған. Үкімнің қаталдығы зардап шегуші мен айыпталушының тұлғасына, нақтырақ айтқанда, олардың әлеуметтік жағдайына байланысты болған.

Көбіне мұндай істер бойынша айыппұл салынған, әрі ол қазынаға емес, жәбірленген тарапқа төленген. Жазаның күшейтілуіне қорлаудың ауырлығы, қосымша мән-жайлар немесе жәбірленушінің ерекше жағдайы себеп болуы мүмкін еді. Мысалы, сол 1649 жылдың шілдесінде патшаның жақын адамы, Хитрово деген тегі бар окольничийді қорлаған қызметшіні мұндайда тиісті айыппұлдың орнына қамшымен ұруға үкім етті. Патша кеңесшісінің ақша алуға мұншалықты зәру болғаны неғайбыл, ол үшін моральдық сатисфакция маңыздырақ еді, ал айыпкер, сірә, соққыға жығылғанша, елеусіз сома төлеген артық көрер еді.