> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Мен және Наполеон
- URL: https://theparnassian.com/kk/ia-i-napoleon/
- Published: 2025-11-19T06:34:27.000Z
- Updated: 2026-10-01T09:14:13.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Кітаптар, Мәскеу, Тұлғалар

Мен Үлкен Пресняда тұрамын,  
36, 24.  
Орын тып-тыныш.  
Тымырсық.  
Не дейсің?  
Менің не шаруам бар сияқты,  
қайдағы бір  
дауылды әлемде  
соғыс ойлап тауып, бастап жатса?

Түн түсті.  
Жақсы түн.  
Майдаланған.  
Неге кейбір бойжеткендер  
діріл қағады, прожектордай  
үлкен көздерін үрейлене бұрып?  
Көше тобы көк ылғалына  
жанып тұрған ерінімен жабысты,  
ал қала, жалауларын қолшаңдай сілкіп,  
қызыл крестермен тілеп, тілеп тұр.  
Басы ашық шіркеу бульварға  
жастықтай жабысты, жасқа толған қап тәрізді,  
ал бульварда гүлзарлар қанын ағызып жатыр,  
оқ саусақтарымен жыртылған жүрек сияқты.  
Үрей семіріп, семіріп барады,  
қатып қалған ақылды жеп жатыр.  
Ноевтің оранжереялары  
өлім түсті бозғылт газға жабылып қалды!  
Мәскеуге айтыңдар,  
шыдасын!  
Керегі жоқ!  
Қалтырамасын!  
Бір секундтан кейін  
мен кездесемін  
аспан өкімдарымен,  
алып өлтіремін күнді!  
Көрдіңдер ме!  
Аспанда жалаулар сылдырлайды.  
Міне ол!  
Семіз әрі қызыл.  
Қызыл тұяғымен алаңды күмп еткізіп,  
шатырлардың мәйіттерін басып кіріп келеді!

Саған,  
айғайлаған:  
«Қирата берем,  
қирата берем!»,  
түнді қанды карниздерден қиып алғанға,  
мен,  
қорықпас жанымды сақтаған,  
шақыру тастаймын!

Жүріңдер, ұйқысыздықтан жеп қойған адамдар,  
жүздеріңді өртке үйіңдер!  
Бәрібір!  
Бұл біз үшін соңғы күн,  
Аустерлиц күні!

Жүріңдер, есі ауысқандар, Ресейден, Польшадан.  
Бүгін мен Наполеонмын!  
Мен қолбасшымын, оданда артықпын.  
Салыстырыңдар:  
мен және ол!  
Ол бір рет таққа отырып оба жанына жақындады,  
батылдықпен өлімді таптап, —  
ал мен күн сайын обаға шалдыққандарға барамын,  
мыңдаған орыс Яффасы арқылы!  
Ол бір рет селт етпей оқтың астына тұрды  
да жүз ғасыр даңққа бөленді, —  
ал мен бір ғана шілдеде өттім  
мың Аркол көпірін!  
Менің айғайым уақыт гранитіне қашалған,  
және күркіреп тұрады, күркіреп тұр,  
себебі  
Мысырдай күйдірілген жүректе  
мың мыңдаған пирамида бар!  
Менің соңымнан, ұйқысыздық жеп қойғандар!  
Жоғары!  
Жүздеріңді өртке!  
Сәлем,  
менің өлер алдындағы күнім,  
Аустерлиц күні!

Адамдар!  
Болды!  
Күнге қарай!  
Тура!  
Күн жиырылып кетеді-ау!  
Қысылған көмейден, ғибадатханадан  
қаттырақ,  
қырылда, жерлеу маршы!  
Адамдар!  
Қаза тапқандардың есімдерін  
әулие тұтқанда,  
менен де даңқтырақ, —  
есіңде болсын:  
соғыс тағы бір адамды өлтірді —  
Үлкен Пресняның ақынын!

Владимир Маяковский, 1915 жыл

*Жолма-жол аударма*