> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Руслан мен бастың шайқасы
- URL: https://theparnassian.com/kk/boi-ruslana-s-golovoi/
- Published: 2023-11-12T08:01:32.000Z
- Updated: 2026-10-01T09:22:49.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: Өнер, Кітаптар

Руслан мен бастың шайқасы. Николай Ге, Иван Крамской.

*Ойланып келе жатыр біздің Руслан,* 
*Көреді: түнгі тұман арасынан* 
*Алыстан қарауытады алып төбе,* 
*Және бір қорқынышты нәрсе пысылдайды.* 
*Ол төбеге жақындап, жақындап келеді, естиді:* 
*Ғажайып төбе тыныс алып тұрғандай.* 
*Руслан тыңдап, қарайды* 
*Қорықпай, көңілі тыныш күйде;* 
*Бірақ мойнын бұрап, қорқақ құлағын қайшылап,* 
*Ат тіреніп, діріл қағады,* 
*Қасарысқан басын шайқайды,* 
*Және жалы тікірейіп кетті.* 
*Кенет төбе, бұлтсыз айдың сәулесімен* 
*Тұманда бозғылт жарқырап,* 
*Айқындалады; ержүрек князь қарайды,* 
*Және алдында ғажап көреді.* 
*Бояу мен сөзді табар ма едім?* 
*Алдында тірі бас тұр.* 
*Алып көздерін ұйқы басқан;* 
*Қауырсынды дулығасын тербеп, пысылдайды,* 
*Және қараңғы биіктегі қауырсындар* 
*Көлеңкедей желбіреп жүреді.* 
*Өзінің сұсты сұлулығымен* 
*Қапырық даланың үстінде көтеріліп,* 
*Үнсіздікпен қоршалған,* 
*Атсыз шөлдің күзетшісі,* 
*Русланның алдында тұр ол* 
*Сұсты да тұманды алып болып.* 
*Қайран қалып, ол* 
*Жұмбақ түсті бұзғысы келеді.* 
*Керемет жанды жақыннан қарап,* 
*Басты айналып өтті* 
*Және мұрнының алдында үнсіз тоқтады;* 
*Найзамен танауын қытықтайды,* 
*Ал бас бүркеңдеп, есінеп,* 
*Көзін ашты да, түшкірді…* 
*Құйын көтерілді, дала дірілдеді,* 
*Шаң бұрқ етті; кірпіктен, мұртынан,* 
*Қасынан жапалақтар үйірі ұшып кетті;* 
*Үнсіз тоғайлар оянды,* 
*Жаңғырық түшкірді, пысық ат* 
*Кісінеп, секіріп, шетке шықты,* 
*Батырдың өзі әрең ер үстінде қалды,* 
*Және артынан гүрілдеген дауыс шықты:* 
*«Қайда барасың, ақылсыз батыр?* 
*Кері қайт, мен әзілдеспеймін!* 
*Бетсізді қас қағымда жұтып қоямын!»* 
*Руслан менсінбей бұрылып қарады,* 
*Тізгінмен атын тоқтатты* 
*Және паң түрмен жымиды.* 
*«Менен не қалайсың? —* 
*Қабағын түйіп, бас айқайлады,* 
*Міне, тағдыр маған қонақ жіберді!* 
*Тыңда, жөніңе кет!* 
*Мен ұйықтағым келеді, қазір түн ғой,* 
*Қош бол!»*

*Жолма-жол аударма*

А.С.Пушкин, «Руслан мен Людмила»

![](https://theparnassian.com/content/images/2026/09/photo_10338@12-11-2023_11-01-32.jpg)