> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://theparnassian.com/kk/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Вальднердің аэропоезы: еш жаққа жетпеген кеңестік болашақ пойызы
- URL: https://theparnassian.com/kk/aeropoezd-valdnera-sovetskii-poezd-budushchego-kotoryi-nikuda-ne-poekhal/
- Published: 2026-03-15T19:07:45.000Z
- Updated: 2026-10-01T06:10:52.000Z
- Author: Alexandr Radayev
- Tags: География, Ғылым, Қоғам, Тұлғалар

Севастьян Вальднер музыкалық білім алып, скрипкада ойнаған, бірақ тарихқа өз заманынан жарты ғасыр озған монорельсті пойыздың өнертапқышы ретінде енді. 1931 жылы ол аэропоезды әзірлей бастады: үшбұрышты фермада орналасқан екі аэродинамикалық гондола, 300 жолаушы, есептік жылдамдығы сағатына 250-300 км. Жобаға Туполев пен ЦАГИ мамандары тартылды, яғни байсалды адамдар, байсалды құралдармен.

1933 жылы Горький атындағы саяжайда ұзындығы жарты шақырымға жуық сынақ эстакадасы пайда болды. Масштабты модель түзу де, иілген де бөліктермен сенімді жүріп өтті, ал конструкциядағы қарды жел өзі-ақ үріп тастады, яғни қала трамвайлары қар басқаннан тоқтап қалғанда, аэропоез қозғалысын жалғастыра алар еді.

Америкалық Popular Science жалындап мақала жазып, оны «амфибиялық пойыз» деп атады: өзендерден өткенде вагондар көпір салмай-ақ, жай ғана су бетімен жүзіп өтуі тиіс болды.

Ұзындығы 1500 км алғашқы трассаны Түрікменстанда белгіледі, құрылысқа белсенді дайындық жүріп жатты. Сосын 1934 жылы жоба ешқандай көпшілік алдында түсініктемесіз, үнсіз жабылды, болжам бойынша авиацияны дамыту пайдасына.

Вальднер темір жол техникасының басқа бағыттарында мансабын жалғастырды, өзінің басты идеясына қайтып оралмады.

Жоғары жылдамдықты монорельстер Жапонияда, Қытайда және Германияда күнделікті шындыққа кеңестік скрипкашы бәрін ойлап тапқаннан кейін небәрі қырық жыл өткенде ғана айналды.

Бірақ Вальднердің аэропоезы мұндай алғашқы өнертабыс емес еді, оған дейін 1921 жылы Абаковскийдің аэровагоны ойлап табылып, прототипі жасалып, сынақтан өткен болатын. Сынақ барысында аэровагон апатсыз үш мың километрден астам жол жүріп, сағатына 140 км жоғары жылдамдық пен жанармайдың үнемді шығынын көрсетті. Бірақ 1921 жылғы 24 шілдеде белгілі большевик жолдас Артемнің басшылығымен жиырмаға жуық адам онымен Тулаға, шахтерлермен кездесуге аттанғанда, сағат 18:35-те Мәскеуден шамамен 110 километрде, Серпухов маңында, сағатына шамамен 85 км жылдамдықпен келе жатқан аэровагон рельстен шығып кетті. 22 адамның жеті адамы қаза тапты, олардың арасында жолдас Артем мен 25 жастағы конструктор Абаковский бар, екеуін де Кремль қабырғасының түбіне жерледі